Klasyka literatury (Aleksander Sołżenicyn „Archipelag GUŁag”)

Są takie książki, które powinno się, od czasu do czasu, wspomnieć. „Archipelag GUŁag” Aleksandra Sołżenicyna to dla mnie świadectwo historyczne, ale i klucz do lepszego zrozumienia literatury łagrowej, która powstała później. „Archipelag GUŁag” zawiera tak ogromną ilość istotnych faktów, że z jednej strony – trudno je zignorować, z drugiej – nie sposób przytoczyć w krótkim…

Wyjątkowy film, którego nie chce się oglądać („Syn Szawła”)

Od dawna zadajemy sobie pytanie, czy powinno się kręcić filmy o Holokauście. W końcu z jednej strony przekazujemy dzięki nim pamięć o traumatycznych wydarzeniach z okresu II wojny światowej, ale z drugiej – fabularyzujemy i zniekształcamy. Reżyser László Nemes to kolejna osoba, która spróbowała zmierzyć się z tą niewysławialnością. I zdaje się, że udało mu…

Wielkie oszustwo czy genialna teoria? (Lawrence Wright „Droga do wyzwolenia…”)

O scjentologii słyszeli chyba wszyscy. Niemal od razu przychodzi nam na myśl Tom Cruise, a zaraz potem John Travolta. Częściej określimy scjentologię jako sektę niż religię, choć w wielu krajach uznano ją za pełnoprawną wspólnotę wyznaniową, tak samo zwolnioną z płacenia podatków jak inne oficjalne religie. Dla niektórych oznacza ona po prostu wiarę w kosmitów….

Seksualność w świecie arabskim (Shareen El Feki „Seks i cytadela”)

Islamizacja Europy, legalizacja małżeństw jednopłciowych, in vitro czy sprawa tożsamości płciowych i seksualnych to jedne z najżywiej dyskutowanych obecnie kwestii – także w Polsce. Być może jest to więc idealny moment na sięgnięcie po „Seks i cytadelę” – książkę, która porusza najbardziej aktualne tematy.  Nie sposób mówić o życiu intymnym bez odwołania do znacznie szerszego…

Kiedy błazen został królem (Mario Vargas Llosa „Cywilizacja spektaklu”)

Dzisiejsza cywilizacja Zachodu to taka, w której przeżywanie skutecznie zastąpiono przedstawianiem – bezmyślnym odgrywaniem swojej roli na scenie (czy może lepiej – na ekranie).  W taki sposób definiuje współczesność Mario Vargas Llosa, słynny peruwiański noblista, w zbiorze esejów wydanym pod tytułem „Cywilizacja spektaklu”. Po II wojnie światowej idea kultury dramatycznie się zmieniła. Kultura jest rozrywką,…

Bestialstwo w służbie ideologii (Piotr Lipiński „Bicia nie trzeba było ich uczyć”)

 Ich młodość upłynęła na piastowaniu ważnych stanowisk, które pozwalały skazywać ludzi na śmierć. Stanęli przed sądem dopiero u schyłku życia, często poważnie chorzy. Kilku oskarżonych nie dożyło nawet końca procesu, który w Polsce po 1989 roku stał się symbolem rozliczeń z powojennym okresem komunizmu. IDEOLO, IDEOLO/ Ideolo ideali/Lari fari lafirindia czytamy w słynnym „Balu w…

Zapomniane słowa – odświeżamy kalkomanię, harpagany, VHS..

Wszyscy mamy słowa, które lubimy i takie, których nie cierpimy. Są też takie, które ledwo usłyszane wywołują w nas jakieś wspomnienia. Magdalena Budzińska, pomysłodawczyni książki „Zapomniane słowa” mówi, że wcale nie musiała długo namawiać znanych pisarzy, artystów i naukowców, aby napisali tekst do tej antologii. Każda osoba mogła wybrać dowolne słowo czy wyrażenie, które jej…

Czym różni się erotyzm od zwykłej aktywności seksualnej?

Georges Bataille, francuski filozof i pisarz, w swojej książce „Erotyzm” przywołuje słowa Charlesa Baudelaire’a: Jedyną i najwyższą rozkosz sprawia w miłości pewność, że się robi źle. Słowa poety doskonale wskazują kierunek, w jakim podąża myśl Bataille’a. Ukryte zwierzę Bataille pisze, że zakazu wolności seksualnej przestrzega cała ludzkość, ale w formach tak rozmaitych zależnie od czasu…

Minimalizm i lista 30 rzeczy niezbędnych do życia

Presja idealnego wyglądu i nadążania za trendami wyzwala chęć ciągłej wymiany starszych gadżetów, ubrań, sprzętów i wielu innych rzeczy – na nowsze. Coraz więcej osób odczuwa jednak zmęczenie gonitwą za „byciem na czasie” i redukuje liczbę posiadanych przedmiotów, ograniczając się do tych, które są rzeczywiście niezbędne. Może Sokrates miał rację, mówiąc, że: tajemnica szczęścia nie…

Wszechobecność ciała

Chciałam się przekonać, co się stanie, gdy pozwolę ludziom zrobić z moich ciałem to, co chcą, jak się wtedy zachowają. Ta ciekawość była silniejsza od lęku. No więc położyłam na stole różne przedmioty – pistolet, nożyczki, różę, bat, piórko – i kartkę z informacją, że każdy z widzów może zrobić z tymi narzędziami dowolny użytek…

W jakiej kondycji jest współczesny człowiek?

Hannah Arendt, sławna niemiecka filozofka i publicystka, napisała, że wszystko, co ludzie robią, wiedzą lub czego doświadczają, może mieć sens tylko na tyle, na ile można o tym mówić. Trudne myśli Arendt to kobieta, którą świat ogłosił jedną z najbardziej wpływowych myślicielek XX wieku. Ta wybitna niemiecka intelektualistka pochodzenia żydowskiego zasłynęła głównie jako autorka rozpraw…

Teatr ciała

Wyraz monstrum dziś budzi pejoratywne skojarzenia. Jednak dawniej ludzi nazywanych w ten sposób traktowano niczym ozdoby, dzieła sztuki albo źródła rozrywki, za których oglądanie trzeba było płacić. Od wieków inność nie przestaje nas fascynować. Głodowanie na pokaz Każdy pragnął zobaczyć głodomora przynajmniej raz dziennie, później pojawiali się abonenci, którzy przez cały dzień siedzieli przed małą,…